contact company home

De zitbuishoek is de bepalende factor voor de positie van het zadel, de zogenaamde "zadelterugstand".

zitbuishoek

ZITBUISHOEK

De zadelterugstand komt volgens Gonzales en Hull (1989) in de volgorde van belangrijkheid voor de efficiëntie op de derde plaats. Net als de cranklengte is de zitbuishoek eveneens een factor die gedurende het fietsen niet meer gewijzigd kan worden. Omdat de zitbuishoek van invloed is op de efficiëntie, is het van belang de optimale zitbuishoek te bepalen bij de aanschaf van de fiets. Dit is de hoek die gevormd wordt door de zitbuis en een denkbeeldige horizontale lijn.

Het opvallendste voorbeeld van een gewijzigde zitbuishoek is waarschijnlijk de zogenaamde Amerikaanse triatlonpositie. Hier neigt de hoek naar 90°, terwijl de standaard framehoek zich bevindt tussen 72 en 75°. De triatleten beweren dat ze in deze positie comfortabeler zitten, efficiënter kunnen rijden, meer kracht kunnen leveren en de wissel van fietsen naar lopen zou "natuurlijker" zijn. Harde bewijzen hiervoor zijn voorlopig nog niet gevonden.

Wat wel opvalt is dat renners afhankelijk van het parcours anders op hun zadel zitten. Bij een afdaling zitten ze achteraan op hun zadel en tijdens een beklimming schuiven ze enigermate naar voren. Dit laat vermoeden dat het veranderen van de positie op het zadel een mechanisch of metabolisch voordeel heeft.

Hoe is de optimale zitbuishoek te bepalen? Wanneer het zadel op de juiste hoogte staat en het pedaal en de crank in horizontale positie staan, dan moet de loodlijn vanaf de knieschijf door de as van het pedaal gaan. Onderzoek heeft uitgewezen dat wanneer deze loodlijn ongeveer 2 cm achter de knieschijf zit, de zit op het zadel aan stabiliteit windt.

Een meting van de zitbuishoek met alleen een meting van de bovenbeenlengte is onvoldoende. Het is belangrijk dat de meting van de zitbuishoek wordt uitgevoerd terwijl de renner op zijn fiets zit. De plaats waar men op het zadel gaat zitten is strikt individueel want deze wordt namelijk beïnvloed door de breedte van het bekken en de vorm van het zadel. Deze zit op het zadel bepaalt waar de knie zich bevindt tijdens de bewegingsafloop en is dus van invloed op de zitbuishoek.

De standaard-zitbuishoek-geometrie, waarbij grote frames met een kleine zitbuishoek (72°) en de kleine frames met een grote zitbuishoek (75°) worden uitgerust, gaat van de vooronderstelling uit dat mensen met lange benen naar verhouding langere bovenbenen hebben dan personen met kortere benen. De volgende tabellen tonen aan dat deze vooronderstelling niet juist is. De tabel geeft de verhouding beenlengte/bovenbeen weer gemeten bij studenten van de Technische Universiteit Delft. Molenbroek 1994. Hieruit blijkt duidelijk dat de procentuele verhouding beenlengte/bovenbeen niet verschilt tussen personen met lange benen en personen met korte benen.

265 mannelijke studentenP5%P95%
Totale beenlengte101.2100118,4100
Bovenbeenlengte58.657,9167,857,26
89 vrouwelijke studentenP5%P95%
Totale beenlengte95.8100111100
Bovenbeenlengte56.158,66558,6

De volgende tabel geeft de zitbuishoekmeting weer van 1028 personen volgens het bikefitting.com meetsysteem. Hiervan waren 39 mannen met een binnenbeenlengte kleiner dan 800mm en 39 met een binnenbeenlengte groter dan 960mm. In deze groep waren 4 vrouwen met een binnenbeenlengte kleiner 700 mm en 6 met een binnenbeenlengte groter dan 860mm. Globaal gesproken komt dit met de categorieën P5 en P95 van bovenstaande tabel overeen.

974 mannelijke fietsers39 < 80038 > 960
Gemiddelde zitbuishoek eigen fiets74.973.8
Gemiddelde optimale zitbuishoek73.673.5
65 vrouwelijke fietsers4 < 7006 > 860
Gemiddelde zitbuishoek eigen fiets74.673.5
Gemiddelde optimale zitbuishoek73.573.5

Onderstaande toont de standaard zitbuishoek bij verschillende framehoogtes van een viertal frameconstructeurs die (nog steeds?) uitgaan van bovenvermelde verkeerde vooronderstelling.

FramemaatColnagoMerckxPinarelloCannondaleGemiddeld
4875.576.374.575.075.3
5075.276.674.574.575.2
5274.475.074.074.074.4
5474.374.473.874.074.1
5673.674.073.573.573.7
6073.273.073.073.573.1
6273.472.873.073.073.1